Altes Mühendislik; konut, villa, fabrika, üretim tesisi, otel, restoran, hastane, okul, iş merkezi ve ticari yapılara yönelik doğalgaz tesisat projelendirme ve uygulama hizmetleri sunmaktadır. Keşif, kapasite hesabı, proje hazırlığı, tesisat uygulaması, sızdırmazlık kontrolü ve devreye alma süreçleri planlı biçimde yürütülmektedir.
Doğalgaz tesisatı, dağıtım hattından veya yapı girişindeki servis kutusundan alınan gazın tüketim cihazlarına kontrollü biçimde ulaştırılmasını sağlayan boru ve güvenlik ekipmanlarının bütünüdür.
Sistem içerisinde kullanılan temel bileşenler şunlardır:
- Servis kutusu ve bina giriş bağlantısı
- Doğalgaz sayacı
- Ana kesme vanası
- Gaz boru tesisatı
- Kolon ve dağıtım hatları
- Cihaz bağlantı vanaları
- Regülatör sistemleri
- Solenoid vana
- Gaz algılama ekipmanları
- Havalandırma menfezleri
- Baca ve atık gaz bağlantıları
- Brülör ve yakıcı cihaz bağlantıları
- Güvenlik ve kontrol ekipmanları
Bu bileşenlerin sistem kapasitesine uygun şekilde seçilmesi, gazın güvenli ve kesintisiz biçimde kullanılmasını destekler.
Doğalgaz tesisat projesi; gaz hattının yapı içerisindeki güzergâhını, boru çaplarını, cihaz bağlantılarını, sayaç konumunu, baca sistemini ve güvenlik ekipmanlarını gösteren teknik dokümandır.
Proje hazırlanırken yalnızca boruların geçeceği noktalar belirlenmez. Sistemin tamamında oluşacak basınç kayıpları, cihazların gaz tüketimleri ve aynı anda çalışma ihtimalleri de hesaplanır.
Doğalgaz tesisat projesinde genel olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:
- Yapının kullanım amacı
- Gaz kullanacak cihazların türleri
- Cihazların toplam kapasitesi
- Boru çapları ve uzunlukları
- Tesisat güzergâhı
- Sayaç ve vana konumları
- Baca bağlantıları
- Havalandırma çözümleri
- Gaz algılama ve kesme sistemi
- Cihaz yerleşimleri
- Teknik detaylar
- Test ve kontrol noktaları
Hazırlanan projenin saha uygulamasıyla uyumlu olması gerekir. Projede gösterilen cihaz, boru çapı veya güzergâhın uygulama sırasında değiştirilmesi, sistem hesaplarını ve proje onay sürecini etkileyebilir.
Doğalgaz tesisatı kapsamı, yapının büyüklüğüne ve gazın kullanım amacına göre değişiklik gösterebilir.
| Hizmet |
Uygulama kapsamı |
Kullanım alanları |
| Doğalgaz tesisat projesi |
Boru, cihaz, sayaç ve güvenlik ekipmanlarının projelendirilmesi |
Konut, ticari bina, fabrika |
| Bina içi doğalgaz tesisatı |
Gazın kullanım cihazlarına ulaştırılması |
Apartman, villa, ofis, mağaza |
| Endüstriyel doğalgaz tesisatı |
Yüksek kapasiteli cihaz ve üretim hatlarının beslenmesi |
Fabrika, sanayi tesisi |
| Kazan dairesi doğalgaz hattı |
Kazan ve brülör sistemlerinin gaz bağlantılarının yapılması |
Otel, hastane, okul, fabrika |
| Restoran doğalgaz tesisatı |
Mutfak cihazları ve pişirme ekipmanlarının beslenmesi |
Restoran, kafe, yemekhane |
| Tesisat dönüşüm projesi |
Mevcut yakıt sisteminin doğalgaza uyarlanması |
Fabrika, kazan dairesi, ticari yapı |
| Proje tadilatı |
Cihaz, kapasite veya tesisat değişikliklerinin projeye işlenmesi |
Mevcut doğalgazlı yapılar |
| Sızdırmazlık kontrolü |
Boru ve bağlantı noktalarının kontrol edilmesi |
Tüm doğalgaz tesisatları |
| Gaz algılama sistemi |
Gaz kaçağının tespit edilmesi ve hattın kesilmesi |
Kazan dairesi, mutfak, üretim alanı |
| Baca uygulamaları |
Yanma gazlarının güvenli biçimde tahliye edilmesi |
Kazan, kombi, fırın ve brülör sistemleri |
Doğalgaz tesisatı proje süreci, saha keşfiyle başlar ve sistemin kullanıma alınmasına kadar devam eder. Yapının ihtiyaçlarına göre işlem kapsamı değişebilse de temel aşamalar belirli bir plan doğrultusunda yürütülür.
İlk aşamada yapının mimari yapısı, cihazların yerleşimi, mevcut mekanik tesisat altyapısı ve doğalgaz giriş noktası incelenir.
Keşif sırasında şu konular değerlendirilir:
- Yapının kullanım amacı
- Gaz kullanacak cihazların sayısı
- Cihazların toplam kapasitesi
- Sayaç ve servis kutusu konumu
- Boru güzergâhı için uygun alanlar
- Kazan dairesi veya cihaz odasının özellikleri
- Havalandırma ihtiyacı
- Baca bağlantı imkânları
- Mevcut tesisatın durumu
- Gelecekteki kapasite artışı
Keşif çalışması, uygulama sırasında oluşabilecek güzergâh ve cihaz yerleşimi sorunlarının önceden belirlenmesini sağlar.
Doğalgaz tesisatının kapasitesi, sisteme bağlanacak cihazların toplam tüketimine göre belirlenir. Kombi, kazan, fırın, ocak, brülör ve üretim makinelerinin gaz tüketimleri ayrı ayrı değerlendirilir.
Aynı anda çalışabilecek cihazların toplam yükü, tesisatın gerekli gaz debisini belirler. Endüstriyel uygulamalarda üretim hattının çalışma süresi ve gelecekte eklenebilecek cihazlar da hesaba katılmalıdır.
Doğalgaz borularının çapları, gerekli gaz debisi ve hat üzerindeki basınç kayıplarına göre belirlenir. Gereğinden küçük seçilen borular, cihazlara yeterli gaz ulaşmasını engelleyebilir. Gereğinden büyük borular ise uygulama alanında gereksiz yer kaplayabilir.
Boru çapı hesabında:
- Toplam cihaz kapasitesi
- Gaz giriş basıncı
- Boru hattı uzunluğu
- Dirsek ve bağlantı sayısı
- Cihazların aynı anda çalışma durumu
- İzin verilen basınç kaybı
- Kolon ve branşman dağılımı
dikkate alınır.
Özellikle yüksek kapasiteli kazan ve üretim cihazlarında doğru çaplandırma, sistem performansı açısından kritik öneme sahiptir.
Hesaplamalar tamamlandıktan sonra doğalgaz tesisat projesi hazırlanır. Projede boru güzergâhları, cihaz konumları, sayaç bağlantıları, vanalar, baca sistemi ve güvenlik ekipmanları gösterilir.
Proje çizimleri, saha uygulamasının teknik yol haritasını oluşturur. Uygulamanın projeye uygun yapılması, kontrol ve devreye alma süreçlerinin daha düzenli ilerlemesini sağlar.
Hazırlanan proje, gerekli teknik kontrollerin yapılması amacıyla ilgili dağıtım kuruluşunun değerlendirme sürecine sunulabilir. Proje üzerindeki boru çapları, cihaz kapasiteleri, sayaç konumları, havalandırma detayları ve baca çözümleri incelenir.
Proje üzerinde revizyon talep edilmesi durumunda gerekli teknik düzenlemeler gerçekleştirilir. Onay süreci tamamlandıktan sonra tesisat uygulamasına geçilir.
Bina içi doğalgaz tesisatı, servis kutusundan veya sayaçtan alınan gazın bina içerisindeki kullanım cihazlarına taşınmasını sağlar. Apartman, villa, ofis, mağaza ve ticari yapılarda tesisat güzergâhı, mimari alanlarla uyumlu şekilde planlanmalıdır.
Bina içi tesisatta dikkat edilen başlıca unsurlar şunlardır:
- Boruların kontrol edilebilir güzergâhlardan geçirilmesi
- Ana kesme vanalarının erişilebilir olması
- Sayaçların uygun konumlarda bulunması
- Cihaz bağlantılarının doğru yapılması
- Boruların mekanik darbelere karşı korunması
- Boru askı ve sabitlemelerinin uygulanması
- Havalandırma açıklıklarının oluşturulması
- Baca bağlantılarının kontrol edilmesi
- Sızdırmazlık testlerinin yapılması
Tesisat borularının sonradan ulaşılması zor alanlara kapatılması, bakım ve kontrol işlemlerini güçleştirebilir. Güzergâh planlamasında güvenli erişim ve kontrol kolaylığı birlikte değerlendirilmelidir.
Endüstriyel doğalgaz tesisatları, fabrikalarda ve üretim tesislerinde kullanılan yüksek kapasiteli cihazların gaz ihtiyacını karşılar. Bu sistemler, konut uygulamalarına göre daha yüksek debi ve farklı çalışma basınçlarına ihtiyaç duyabilir.
Endüstriyel doğalgaz kullanılan başlıca ekipmanlar şunlardır:
- Buhar kazanları
- Sıcak su kazanları
- Endüstriyel fırınlar
- Kurutma sistemleri
- Boya ve kaplama hatları
- Isıl işlem cihazları
- Pişirme ekipmanları
- Brülör sistemleri
- Üretim makineleri
- Radyant ısıtıcılar
Endüstriyel tesislerde üretim sürekliliği büyük önem taşır. Gaz basıncındaki düşüş, brülör arızaları veya yetersiz boru kapasitesi üretim hattının durmasına neden olabilir.
Bu nedenle sistem tasarımında:
- Günlük gaz tüketimi
- Maksimum anlık gaz debisi
- Cihaz çalışma basınçları
- Regülatör ihtiyacı
- Yedekleme senaryoları
- Üretim kapasitesi artışı
- Otomasyon bağlantıları
- Gaz algılama ve kesme sistemi
birlikte değerlendirilmelidir.
Fabrika doğalgaz tesisatı, üretim alanlarının ısıtılması ve proses cihazlarının çalıştırılması amacıyla uygulanır. Tesis içerisindeki farklı bölümlerin gaz ihtiyacı birbirinden ayrılabilir.
Bir fabrika doğalgaz projesinde şu alanlar için ayrı hatlar planlanabilir:
- Kazan dairesi
- Üretim makineleri
- Fırın ve kurutma sistemleri
- Radyant ısıtma cihazları
- Mutfak ve yemekhane
- Laboratuvar alanları
- Boya ve kaplama bölümleri
- Teknik odalar
- Gelecekte kurulacak üretim hatları
Ana dağıtım hattının kapasitesi, mevcut cihazların yanında planlanan büyüme hedeflerine göre de değerlendirilmelidir. Sonradan eklenecek yüksek kapasiteli cihazlar, mevcut hattın yetersiz kalmasına neden olabilir.
Kazan dairelerinde kullanılan doğalgaz tesisatı, yüksek kapasiteli kazan ve brülörlerin güvenli biçimde beslenmesini sağlar. Kazan dairesinin yalnızca gaz hattı değil, havalandırma, baca, elektrik ve otomasyon sistemleri de birlikte ele alınmalıdır.
Kazan dairesi doğalgaz tesisatında:
- Kazan ve brülör kapasitesi
- Gaz giriş basıncı
- Regülatör ve sayaç sistemi
- Ana ve cihaz kesme vanaları
- Gaz algılama sistemi
- Solenoid vana
- Havalandırma açıklıkları
- Baca çapı ve yüksekliği
- Brülör kontrol sistemi
- Acil durdurma ekipmanları
- Elektrik panosu bağlantıları
- Bakım erişimi
değerlendirilir.
Gaz algılama sistemi, ortamda oluşabilecek gaz kaçağını tespit ederek solenoid vananın kapatılmasını sağlayabilir. Sistem senaryosunun kazan, brülör ve havalandırma ekipmanlarıyla uyumlu biçimde hazırlanması gerekir.
Restoran, kafe, otel mutfağı ve toplu yemek üretim alanlarında doğalgaz; ocak, fırın, ızgara ve pişirme ekipmanlarında kullanılabilir. Ticari mutfaklarda aynı anda çalışan cihaz sayısı ve yüksek tüketim kapasitesi nedeniyle tesisat özel olarak hesaplanmalıdır.
Ticari mutfak tesisatında dikkat edilen başlıca noktalar şunlardır:
- Cihazların toplam gaz tüketimi
- Mutfak içi gaz hattı güzergâhı
- Cihaz bağlantı vanaları
- Gaz algılama sistemi
- Solenoid vana bağlantısı
- Mutfak havalandırma sistemi
- Davlumbaz ve egzoz altyapısı
- Taze hava ihtiyacı
- Cihaz yerleşim mesafeleri
- Acil gaz kesme noktası
Mutfak havalandırmasının yetersiz olması, ortam sıcaklığını ve hava kalitesini olumsuz etkileyebilir. Doğalgaz tesisatı ile davlumbaz ve taze hava sistemi birlikte planlanmalıdır.
Mevcut yakıt sistemlerinin doğalgaza dönüştürülmesi, kazan veya üretim cihazlarının yeni yakıt türüne uyarlanmasını gerektirir. Dönüşüm yalnızca yakıt hattının değiştirilmesiyle tamamlanmaz.
Doğalgaz dönüşüm projelerinde:
- Mevcut kazan ve cihazların uygunluğu
- Brülör değişimi veya ayarı
- Gaz tüketim kapasitesi
- Baca sisteminin uygunluğu
- Kazan dairesi havalandırması
- Sayaç ve regülatör ihtiyacı
- Gaz algılama sistemi
- Elektrik ve otomasyon bağlantıları
- Yakıt depolama alanlarının durumu
- Yeni boru güzergâhları
incelenir.
Mevcut cihazların doğalgazla çalışmaya uygun olmaması durumunda cihaz yenileme veya sistem değişikliği gerekebilir.
Mevcut doğalgaz tesisatında cihaz, kapasite veya güzergâh değişikliği yapılması hâlinde proje tadilatı gerekebilir. Proje dışı uygulamalar, sistem hesaplarını ve güvenlik koşullarını etkileyebilir.
Proje tadilatı gerektirebilecek çalışmalar şunlardır:
- Kombi veya kazan değişimi
- Cihaz kapasitesinin artırılması
- Yeni gazlı cihaz eklenmesi
- Cihaz yerinin değiştirilmesi
- Boru güzergâhının değiştirilmesi
- Sayaç yerinin düzenlenmesi
- Mutfak cihazlarının yenilenmesi
- Üretim hattına yeni makine eklenmesi
- Kazan dairesi dönüşümü
- Baca sisteminin değiştirilmesi
Tadilat öncesinde mevcut proje ve saha uygulaması karşılaştırılarak gerekli hesaplamalar yeniden yapılmalıdır.
Doğalgaz boruları, gazın kullanım noktalarına güvenli biçimde taşınmasını sağlar. Boru malzemesi ve bağlantı yöntemi, uygulama alanına ve sistem koşullarına göre belirlenir.
Boru tesisatında dikkat edilmesi gereken başlıca konular şunlardır:
- Boru çaplarının projeye uygun olması
- Bağlantı noktalarının sızdırmaz yapılması
- Boruların uygun askılarla sabitlenmesi
- Korozyona karşı yüzey koruması uygulanması
- Ana ve cihaz vanalarının erişilebilir olması
- Boru güzergâhının işaretlenmesi
- Mekanik hasar riskinin azaltılması
- Elektrik tesisatından güvenli mesafe bırakılması
- Duvar ve döşeme geçişlerinin düzenlenmesi
- Test yapılmadan tesisatın kapatılmaması
Kaynaklı bağlantıların kalitesi, sistem güvenliğini doğrudan etkiler. Kaynak işlemlerinin uygun ekipman ve yöntemlerle gerçekleştirilmesi gerekir.
Gaz algılama sistemleri, ortam havasındaki gaz yoğunluğunu takip ederek kaçak oluşması durumunda uyarı verir. Sistem, solenoid vana ile bağlantılı çalışarak ana gaz hattını otomatik olarak kapatabilir.
Gaz algılama sistemleri özellikle şu alanlarda uygulanır:
- Kazan daireleri
- Endüstriyel mutfaklar
- Üretim alanları
- Gazlı fırın bölümleri
- Teknik odalar
- Kapalı cihaz hacimleri
- Laboratuvarlar
- Yakıt dönüşüm alanları
Algılama cihazlarının konumu, kullanılan gazın özelliklerine ve ortamın hava hareketlerine göre belirlenmelidir. Sensörlerin rastgele yerleştirilmesi, kaçağın geç algılanmasına neden olabilir.
Gaz algılama sistemi şu ekipmanlarla entegre edilebilir:
- Solenoid vana
- Sesli ve ışıklı alarm
- Havalandırma fanı
- Brülör kontrol paneli
- Bina otomasyonu
- Acil durdurma butonu
- Yangın algılama sistemi
Doğalgaz kullanılan alanlarda yanma için yeterli hava bulunması ve olası gaz birikiminin önlenmesi gerekir. Özellikle kazan dairesi, mutfak ve yüksek kapasiteli cihazların bulunduğu alanlarda havalandırma sistemi büyük önem taşır.
Havalandırma planlamasında:
- Cihazların toplam kapasitesi
- Ortam hacmi
- Yanma havası ihtiyacı
- Doğal veya mekanik havalandırma seçeneği
- Menfezlerin konumu
- Egzoz ve taze hava açıklıkları
- Fan kapasitesi
- Gaz algılama sistemi bağlantısı
değerlendirilir.
Havalandırma açıklıklarının sonradan kapatılması veya küçültülmesi, cihazların yanma performansını ve ortam güvenliğini olumsuz etkileyebilir.
Doğalgazlı cihazlarda oluşan yanma gazlarının güvenli biçimde dış ortama atılması gerekir. Baca sistemi, cihaz kapasitesine ve çalışma prensibine uygun olarak seçilmelidir.
Baca uygulamalarında şu unsurlar dikkate alınır:
- Cihazın türü ve kapasitesi
- Atık gaz sıcaklığı
- Baca çapı
- Toplam baca yüksekliği
- Yatay bağlantı uzunluğu
- Dirsek sayısı
- Yoğuşma suyu tahliyesi
- Baca malzemesi
- Şaft ve çıkış konumu
- Temizlik ve kontrol erişimi
Yetersiz baca çekişi, yanma gazlarının ortama geri dönmesine veya cihazın arızaya geçmesine neden olabilir. Gereğinden büyük ya da küçük baca çapı da çalışma performansını etkileyebilir.
Doğalgaz tesisatında montaj tamamlandıktan sonra boru ve bağlantı noktalarının sızdırmazlığı test edilmelidir. Sistem gerekli kontroller tamamlanmadan kullanıma alınmamalıdır.
Kontrol sürecinde:
- Boru güzergâhı incelenir.
- Kaynak ve bağlantı noktaları kontrol edilir.
- Vana konumları değerlendirilir.
- Tesisata basınç uygulanır.
- Basınç düşümü takip edilir.
- Cihaz bağlantıları kontrol edilir.
- Sayaç ve regülatör bağlantıları incelenir.
- Havalandırma açıklıkları kontrol edilir.
- Baca bağlantıları değerlendirilir.
- Gaz algılama ve solenoid vana sistemi test edilir.
Kaçak kontrolünde açık alev kullanılmamalıdır. Testler uygun ölçüm ve kontrol ekipmanlarıyla gerçekleştirilmelidir.
Tesisat uygulaması ve kontroller tamamlandıktan sonra sistem devreye alma aşamasına geçilir. Cihazlar kontrollü biçimde çalıştırılır ve çalışma değerleri izlenir.
Devreye alma sırasında:
- Gaz basıncı ölçülür.
- Brülör veya cihaz çalışma ayarları kontrol edilir.
- Yanma performansı değerlendirilir.
- Vana ve emniyet ekipmanları test edilir.
- Gaz algılama sistemi çalıştırılır.
- Solenoid vana kesme senaryosu kontrol edilir.
- Baca çekişi ve atık gaz tahliyesi incelenir.
- Otomasyon bağlantıları doğrulanır.
- Sistem genelinde kaçak kontrolü tekrarlanır.
Endüstriyel sistemlerde cihaz üreticisi, mekanik tesisat ekibi ve otomasyon ekibinin koordineli çalışması gerekebilir.
Mühendislik hesaplarına göre hazırlanan ve projeye uygun uygulanan doğalgaz tesisatı önemli avantajlar sağlar:
- Cihazlara yeterli gaz debisinin ulaşmasını destekler.
- Hat üzerindeki basınç kayıplarını sınırlar.
- Gaz kaçağı riskinin azaltılmasına katkıda bulunur.
- Cihazların daha kararlı çalışmasını sağlar.
- Bakım ve müdahale süreçlerini kolaylaştırır.
- Kazan ve brülör performansını destekler.
- Havalandırma ve baca sistemlerinin uyumlu çalışmasını sağlar.
- Üretim sürekliliğinin korunmasına yardımcı olur.
- Sonradan yapılacak kapasite artışlarına uygun altyapı oluşturabilir.
- Proje, uygulama ve devreye alma süreçlerinin koordineli yürütülmesini sağlar.
Doğalgaz tesisatında yalnızca boru montajına odaklanılması yeterli değildir. Projelendirme, cihaz uyumu, havalandırma, baca, otomasyon ve test işlemleri sistemin tamamlayıcı parçalarıdır.
Altes Mühendislik, farklı kullanım alanlarına yönelik doğalgaz tesisat ve proje işlemlerini mühendislik yaklaşımıyla yürütmektedir.
Hizmet kapsamı içerisinde:
- Doğalgaz tesisat keşfi
- Doğalgaz tesisat projesi
- Boru çapı ve kapasite hesabı
- Bina içi doğalgaz tesisatı
- Endüstriyel doğalgaz tesisatı
- Fabrika doğalgaz tesisatı
- Kazan dairesi doğalgaz tesisatı
- Restoran ve mutfak doğalgaz tesisatı
- Brülör gaz hattı uygulamaları
- Üretim cihazı gaz bağlantıları
- Regülatör ve sayaç sistemleri
- Gaz algılama sistemleri
- Solenoid vana uygulamaları
- Havalandırma çözümleri
- Baca ve atık gaz sistemleri
- Doğalgaz dönüşüm projeleri
- Proje tadilat işlemleri
- Tesisat yenileme çalışmaları
- Kapasite artırımı
- Sızdırmazlık testleri
- Devreye alma işlemleri
- Otomasyon entegrasyonu
yer almaktadır.
Her proje, yapının kullanım amacı, cihaz kapasitesi ve mevcut mekanik altyapısı doğrultusunda değerlendirilir. Uygulama öncesinde yapılan keşif ve hesaplama çalışmaları sayesinde güvenli, kontrol edilebilir ve uzun ömürlü sistemler oluşturulması amaçlanır.
Doğalgaz tesisatı, yapının enerji ihtiyacını karşılayan önemli bir mekanik altyapıdır. Hatalı boru çapı, yetersiz havalandırma, uygun olmayan cihaz bağlantısı veya eksik güvenlik ekipmanı sistem performansını ve kullanım güvenliğini olumsuz etkileyebilir.
Uzun ömürlü ve güvenilir bir tesisat için cihaz kapasitelerinin doğru belirlenmesi, boru güzergâhlarının projelendirilmesi, sızdırmazlık kontrollerinin yapılması ve sistemin çalışma koşullarında test edilmesi gerekir.
Altes Mühendislik; konut, fabrika, kazan dairesi, restoran ve ticari yapılarda doğalgaz tesisat projelendirme, uygulama, yenileme ve devreye alma hizmetleri sunmaktadır. Projenin başlangıcından sistemin kullanıma alınmasına kadar tüm aşamalar teknik gereksinimler ve saha koşulları doğrultusunda planlanmaktadır.
